6 maanden cel voor ex-werknemer Callebaut die chocoladerecepten steelt vlak voor overstap naar concurrent

De ex-werknemer van Callebaut werkte al 20 jaar voor de chocoladefabriek, toen hij eind 2021 ontslag nam en overstapte naar een concurrent. Maar vlak voor zijn overstap downloadde de man nog snel 19.000 computerbestanden in een computerzaak in Liedekerke. Het ging onder meer over recepten en marketingstrategieën.

Naar eigen zeggen wou hij enkel privébestanden zoals familiefoto’s recupereren, maar bij Callebaut geloven ze daar weinig van. Het bedrijf vreesde dan ook dat de man de vertrouwelijke documenten zou doorspelen aan zijn nieuwe werkgever.

De man gaf uiteindelijk de usb-stick af waarop hij de bestanden had gedownload, maar bij nazicht bleken er zo’n 13.000 documenten gewist te zijn.

“Mijn cliënt heeft nooit de bedoeling gehad misbruik te maken van die bestanden, niet voor zichzelf en niet voor zijn nieuwe werkgever”, stelde de advocaat van de beklaagde. “Zijn werkgever heeft formeel verklaard dat ze nooit enige kennis hebben gekregen van die bestanden. Meteen na het downloaden heeft hij een selectie gemaakt en zo’n 13.000 bestanden gewist. Wat overbleef, stond op de usb-stick die hij heeft terugbezorgd”, aldus zijn advocaat.

De rechtbank vond inderdaad geen bewijs dat hij de documenten doorgespeeld had, maar veroordeelde de man wel voor misbruik van vertrouwen. Hij krijgt een effectieve celstraf van 6 maanden cel opgelegd en moet een boete van 2.000 euro betalen. Barry Callebaut NV krijgt een symbolische schadevergoeding van 1 euro toegekend.

Wat valt eigenlijk onder bedrijfsgeheimen? Bekende voorbeelden zijn de exacte formule van Coca-Cola, de kruidenmengeling van Kentucky Fried Chicken of, dichter bij huis, het recept van het Biscoff-koekje van Lotus.

Al heeft elk bedrijf wel gevoelige informatie die het niet in handen wil zien van de concurrentie – denk aan klantenlijsten, werkprocessen of contractgegevens.

Sinds 2018 is er een wettelijke definitie die bedrijven juridische middelen moet geven om zich te beschermen tegen diefstal. Die wet stelt 3 voorwaarden om van bedrijfsgeheimen te kunnen spreken.

“De eerste voorwaarde is dat de informatie geheim is. Dat klinkt wat vaag, maar het betekent dat ze niet algemeen bekend of makkelijk toegankelijk mag zijn”, vertelt Jozefien Vanherpe, professor Intellectueel Eigendomsrecht aan de KU Leuven.

“Daarnaast moet de informatie commerciële waarde hebben. En ten slotte moet het bedrijf redelijke maatregelen tot geheimhouding genomen hebben. Dat wil zeggen dat de documenten duidelijk gelabeld waren als vertrouwelijk en dat ze werden afgeschermd.”

“Als aan die voorwaarden voldaan is, dan geldt de bescherming tegen het onrechtmatig verkrijgen, verder openbaren en gebruiken van bedrijfsgeheimen. Als dat toch gebeurt, kan een bedrijf actie ondernemen om het te stoppen”, aldus Vanherpe.

Het bedrijf kan bijvoorbeeld aan de rechter vragen om de producten van een concurrent uit de handel te nemen of een schadevergoeding vragen. “Maar in de praktijk wordt vaak een oplossing gezocht tussen partijen onderling”, zegt Ella De Noyette (KU Leuven/FWO), die werkt aan een doctoraat over bedrijfsgeheimen. “Grote bedrijven hangen zulke zaken niet graag aan de grote klok.”

“Bovendien is het resultaat van een rechtszaak erg onzeker”, vertelt De Noyette. “Een werknemer mag bestanden downloaden die hij nodig heeft voor zijn job, als dat niet uitdrukkelijk door de werkgever verboden is.”

“De vraag is: waar worden die later voor gebruikt? Worden ze effectief gedeeld met de concurrentie? In duidelijke gevallen kan een inbreuk worden vastgesteld, maar vaak is het moeilijk om te bewijzen dat het om een bedrijfsgeheim gaat of dat de informatie onrechtmatig werd verkregen.”

Gevoelige documenten meenemen naar je nieuwe job mag dus niet, maar wat met je kennis en ervaring? “De grens is in de praktijk soms moeilijk te trekken, maar er is wel een uitzondering voorzien voor expertise. De vaardigheden die je opbouwt als werknemer bij een bepaald bedrijf, die mag je nadien in een ander bedrijf gebruiken”, zegt professor Vanherpe.

“Dat wordt ook uitdrukkelijk in de wet voorzien. Natuurlijk hoef je niet plots te doen alsof je je job niet meer kan als je van werkgever verandert.”

Om het risico te vermijden dat een werknemer zijn expertise meeneemt naar een concurrent, wordt vaak een niet-concurrentiebeding in de arbeidsovereenkomst opgenomen. Dat houdt bijvoorbeeld in dat je na je vertrek een aantal jaar niet in dezelfde sector mag werken.

“Al zijn er ook daar juridische beperkingen. Zo zal een te lange termijn niet aanvaardbaar zijn en zal een rechter die verminderen tot wat redelijk lijkt gezien de omstandigheden”, zegt Vanherpe.

Daarnaast wordt gewerkt met geheimhoudingscontracten (NDA’s), waarin de werknemer akkoord gaat om geen vertrouwelijke gegevens vrij te geven, tijdens en na zijn dienst. Daar kan ook in staan dat je documenten moet teruggeven of verwijderen. Bij ontslag worden dergelijke afspraken soms vastgelegd in een dading.

Wie die afspraken niet nakomt, riskeert een schadevergoeding te moeten betalen.